Monday, 17 January 2022

 MOYO WA NGURUWE WAPANDIKIZWA KWA BINADAMU


Katika hali iliyo washangaza wengi na hata wanasayansi na madaktari bingwa wa magonjwa ya moyo, ni pale madaktari wa mjini Maryland, nchini Marekani, walipofanikiwa kupandikiza moyo wa Nguruwe kwa mgonjwa wa moyo wa muda mrefu.

Katika ulimwengu wa kitabibu ndio mara ya kwanza kwa mtu aliye na ugonjwa wa moyo kupata bahati ya upandikizaji wa moyo wa nguruwe uliobadilishwa vinasaba.


Mgonjwa huyo wa kiume mwenye umri wa miaka 57 kutoka Maryland, nchini Marekani anaendelea vyema tangia alipofanyiwa upasuaji huo mwanzoni mwa mwezi wa Januari mwaka 2022.


Moyo huo wa nguruwe uliotumika ni wa Nguruwe mwenye umri wa mwaka mmoja, ulibadilishwa vinasaba katika upasuaji wa kwanza wa aina yake wa kupandikiza, Chuo Kikuu cha Madawa cha Maryland kilisema katika taarifa ya habari Jumatatu.


David Bennett alikuwa na ugonjwa wa moyo kwa muda mrefu, na moyo wa nguruwe ndio ulikuwa "chaguo pekee linalopatikana kwa sasa," kulingana na toleo hilo. Bennett alichukuliwa kuwa hastahili kupandikizwa moyo wa kawaida au pampu ya moyo ya bandia baada ya ukaguzi wa rekodi zake za matibabu kuonyesha kwamba hatoweza kuishi kama watatumia njia zingine za kawaida.


"Ilikuwa ni kufa au kufanya upandikizaji huu. Nataka kuishi. Najua ni risasi kwenye giza, lakini ni chaguo langu la mwisho," Bennett alisema kabla ya upasuaji.


Shirika la Chakula na Madawa la nchini Marekani (FDA) lilitoa idhini ya dharura kwa upasuaji huo katika mkesha wa Mwaka Mpya Desemba 31 2021, na upasuaji huo ulifanyika Januari 7 2022 kuanzia saa 8:30 asubuhi hadi 5:30 jioni.


Kabla ya kufanyiwa upasuaji huo, madaktari bingwa waliweza kuziondoa Jeni tatu ambazo zinahusika na kukataliwa kwa viungo vya nguruwe na mifumo ya kinga ya binadamu ziliondolewa kutoka kwa nguruwe, na jeni moja ilitolewa ili kuzuia ukuaji wa tishu za moyo wa nguruwe. Jeni sita za binadamu zinazohusika na kukubalika kwa kinga ziliingizwa.


Madaktari wa Bennett wataendelea kumfuatilia mgonjwa wao kwa usimamizi wa karibu, ili kuona ikiwa upandikizaji huo unafanya kazi ili kuweza kujifunza zaidi na kama manufaa yatapatikana ili siku za mbele viungo kutoka kwenye mwili wa Nguruwe vitumike katika kuokoa maisha ya binadamu wanaokabiriwa na matatizo ya viungo mbalimbali vya ndani, vikiwemo, Moyo, Mapafu, Figo n.k. 


Madaktari hao wataendelea kufuatilia zaidi hili kujuwa kama kutakuwa na matatizo mengine kama ya mfumo wa kinga au matatizo mengine ya kiafya.


"Hakuna mioyo ya kutosha kutoka kwa wafadhili (Donor) ili kukidhi orodha ndefu ya wagonjwa wanaosubiri upandikizwaji wa viungo," daktari wa upasuaji Dk. Bartley P. Griffith alisema katika taarifa. "Tunaendelea kwa tahadhari, lakini pia tuna matumaini kuwa upasuaji huu wa kwanza duniani utatoa chaguo jipya kwa wagonjwa katika siku zijazo."

Revivicor, kampuni ya dawa iliyoko Blacksburg, Virginia, ndip ilitoa moyo huo, kulingana na taarifa ya habari.


Jumla ya watu 106,657 nchini Marekani wako kwenye orodha ya kitaifa ya kusubiri kupandikiza, na watu 17 hufa kila siku wakisubiria, kulingana na tovuti ya organdonor.gov.


Mnamo Oktoba 2021, madaktari wa upasuaji walifanikiwa upandikizaji wa figo ya nguruwe iliyobadilishwa vinasaba kwa mwanamke huko New York.

Caplan alisema ni mapema sana kuita upandikizaji wa moyo kuwa na mafanikio. Tutaita ni mafanikio pale tu ikiwa Bennett atakuwa na hali nzuri ya kiafya kwa miezi kadhaa mbele, alisema. Lakini bado inawezekana kwamba anaweza kufa.


Source:

Monday, 3 January 2022

 WATAWAAMINISHA NA MTAAMINI, 

KISHA MTAWAAMINI.

Hakuna Roho Mtakatifu Wala Mkamilifu Kwenye Siasa za Bongoland.

Sihasa, (ndio sijakosea ndio hivyo hivyo SIHASA) ni sawa na kurasa za kitabu, ukitaka kuijuwa usiangalie jarada lililo nje, unatakiwa ukifungue kitabu na kukisoma. 

Wengi wanafikiria kuwa wanaiujuwa siasa, kumbe wanacho kishabikia ni lile jarada lililowekwa nje ya kitabu, hawafungui wakasoma, tena ule usomaji wa kifasihi...

Juzi kati tumesikia mengi kuhusiana na kiongozi wetu moja mwenye shule yake, ambaye alituhamanisha kuwa kuna nyoka tena ni mwenye sumu kali, akatutaka wanafunzi wake tumuamini na kututaka tukamate magongo ili tuwe tayari kuuwa nyoka aliye hatari kutoka kwenye shimo lake.

Na sio huyo tu, tutawasikia wengine watakao jitokeza na wapo waliojitokeza, kisha tukawaona na kuwasikia wakajirudi, mfano wa yule msimamizi msemaji, wapo wengine wanatayarishwa.

Binafsi sina hofu na wabongo, kwa sababu nimeona wabongo ni kabila moja la ajabu na la kipekee sana duniani. Kwa kawaida watoto wote duniani wana nyongo. Ukiwafinya wanalia, ukiwatekenya wanacheka.

Lakini wabongo wao huwa hawana nyongo, hawajui kulia. Ukiwatekenya wanacheka, ukiwafinya wanacheka, ndio maana watu wanaweza kufanya lolote waliwezalo ili wapate wanayoyataka, hata kwa rafu, na wao wakahamaki lakini wakacheka tu.

Nakumbuka mambo haya yalianza tangia awali kabisa, wengi hawakujuwa yale maigizo ya tamthilia iliyopangwa na kupangika vyema kabisa, waigizaji wale walifanyiwa casting (Kuchagua Waigizaji Mahiri), yalianza mwaka 1995.

Aliletwa mmoja, akashangiliwa sana na hata misafara yake ilisindikizwa kwa kusukumwa na umma, wakajazana kwenye viwanja vya wazi, wakapewa matumaini na uku wakijazwa uvuvio wa hali ya juu, wakaamini kuwa huyo ni roho mkamilifu.

Matokeo tuliyashuhudia na tuliyaona.

Season ya pili 2000 ikafika kwa mbwembwe na shamra shamra, wenyewe wenye chama chao, wakamsimamisha yuleyule mtu wao, kwa sura na wajihi wake, hawakuitaji tena kuwapelekea bali waliona tu huyo anawatosha na kweli alitosha, maisha yakaendelea.

Season ya tatu, 2005 na ya nne 2010 na ya tano 2015 na ya sita 2020, season zote hizo, lile jungu kuu, lilijitahidi sana kupika na kuwaleta waigizaji mahiri, wataoweza kusajiriwa na upande wa pili, na ni kweli walifanikiwa sana, maana uko waliwapokea kwa nderemo na vifijo.

Wabongo ni viumbe wa ajabu kama nilivyosema hapo juu... Mfano ukiona mtoto anamwambia mtoto mwenzie kwa jambo la kitoto, watu wazima tutasema kuwa watoto wanacheza, na hata mtoto akimwambia baba yake kuwa gari ile ni langu au ndege ile ni yangu, baba hawezi sema kuwa wewe mtoto wacha uongo, atakacho sema baba ni kumtia moyo mtoto, kuwa ndege ile ikitua nitakuletea, huyu ni mtoto anakua. Lakini tunaposikia maneno ya kitoto anaambiwa mtu mzima, basi ujuwe hapo kuna walakini.

Ili tulilonalo sasa miezi hii michache ni dogo sana kuliko ilo linalokuja kwa sababu linalokuja tutakaa nalo si chini ya miaka kumi.

Lengo langu hapa ni kuwanasua wale wanaojiona kuwa wapo katika harakati za kidemokrasia zenye lengo la kuwapatia Watanzania wote fursa sawa wasije kuingia katika mtego huu, wakajikuta wanasajiri wale waliotengenezwa upande ule, maana maandalizi yake yamesha anza mapema mno.

Upande wa pili wamelala fofofoooo! 

Sasa ngoma iko wakati Wabongo wanapotaka kutafuta viongozi wao, pamoja na kuwa wote wanajua kuwa walioletwa ni waongo, hao ndio watabebwa na kumshangiliwa...


Neno ili “TUNGEJUWA” Siku zote huja mwisho wa safari... Na Majuto ni Mjukuu, USIAHI Haita Faa Tena!

Thursday, 17 June 2021

 

VIONGOZI WA UAMSHO WAMEACHIWA HURU!?

 Hivi ni Kweli Wapo Huru!? Kama Huna Cha Kuandika Basi Usiandike. 

Ni furaha na nderemo kwa baadhi ya watu, haswa wale wenye kuwaunga mkono viongozi wa Uamsho. Wapo wanaolichukulia suhala la Uamsho kuwa ni la Kiimani zaidi na wapo wanalichukulia suhala hili kuwa ni la Kisisas zaidi na halina uhusiano wowote na imani zao.

Kuachiwa kwao aidha kunatokana na kelele za watetezi na wanaharakati mbalimbali, wakiwemo baadhi ya wabunge hasa kutoka upande wa Zanzibar, vyama vya siasa na wanaharakati wakitaka hatma ya masheikh hao wa Uamsho ijulikane kwa sababu wanasota gerezani kwa muda mrefu bila kujua hatma yao.

Kutolewa kwao gerezani kumekuja siku chache baada ya viongozi mbalimbali wa dini akiwemo Mufti mkuu wa Tanzania, Abubakar Zubeir kutaka mamlaka za Tanzania kutenda haki katika kesi dhidi yao.

Kwa mujibu wa mkurugenzi wa mashitaka  _(DPP, Sylvester Mwakitalu)_  aliyenukuliwa na vyombo mbalimbali vya habari nchini Tanzania, mashekh wote hao wamefutiwa mashitaka yote na kuachiwa huru na kilichobaki sasa ni taratibu za kutoka gerezani.

Masheikh hao waliokuwa wanashikiliwa gerezani kwa makosa ya ugaidi, walifunguliwa kesi hiyo namba 29 ya mwaka 2014 wakikabiliwa na mashtaka ya kuwaingiza watu nchini kushiriki vitendo vya ugaidi, kusaidia na kuwawezesha kufanyika vitendo hivyo.

Kila mtu na hoja zake, japokuwa kuna ambao wanalazimisha kuwa ni lazima hoja zao ndio ziwe ndio na ukiwa ukubalini nazo basi wewe si katika wao na Watakupiga Pande.

Tatizo la wanaharakati wengi wa mitandaoni, wamekuwa ni mahodari sana wa kusema na kusema, lakini wengi wao si wenye kuyatekeleza yale wanayo yasema au kuyahubiri. Wengi wao wanaimba kijamaa na kucheza kibepari.

Wanataka kuwepo na demokrasia ya kila mtu wawe na uhuru wa kusema kile wanachohisi ndio sawa kwa yeye kusema, haijalishi kama anafikisha kwa njia ya Busara na Hekima au kwa njia ya Matusi na Kejeri. 

Hao hao ukiwasoma kwenye kuta zao za tovuti baraza na ukiwapinga kwa hoja, watakuzuiya na kuondoa ulicho andika na hutaweza tena kuchangia mada yoyote kupitia wao.

Lengo la mcharazo huu si kujadili kwa nini waliwekwa ndani na sasa wametolewa. Wapo wanaopenda mjadala huu uwepo na wapo wengine washauanza tayari.

Wanatamani wanayoyataka yawe kama wanavyotaka, maswali yamekuwa mengi sana, wapo wanaoona kwanini wametolewa bila kushtakiwa, wapo wanao ona kwanini wametolewa baada ya miaka hisiyo pungua nane, wapo wanao ona kuwa watakosa tena ya kusema. Kila mtu ana mtanzamo wake kulingana na upeo wake, aidha wa kisiasa au kiimani.

Sote tunashukuru kwa wao kutoka, lakini kuna wale wanao ona kutolewa kwao basi kuendane na wao kulipwa fidia la sivyo waishtaki serikali kwa wao kuachiwa bila kushtakiwa.

Wanasahau kuwa makosa walioshtakiwa nayo ni makosa ya uchochezi, Mkurugenzi wa Mashtaka Zanzibar (DPP) mwaka 2012 mwezi wa Oktoba, alisema kuwa; Washitakiwa hao Walitoa Matamshi ya Lugha ya Uchochezi Yanayoashiria Uvunjifu wa Amani na Kusababisha Fujo, Maafa Mbali Mbali na Mtafaruku kwa Serikali ya Mapinduzi ya Zanzibar.

Mashtaka ambayo yamewekwa kwenye fungu la Ugaidi (SHERIA YA KUZUIA UGAIDI, 2002), makosa ambayo hayana dhamana wala fidia na kwa usalama zaidi wakaamishiwa Tanzania Bara.

Binafsi kwa hapa Tanzania sijawahi kusikia mtu aliyefungwa kimakosa au kushikiriwa na Polisi au Magereza kwa muda mrefu akalipwa fidia.

Msininukuu vibaya, sijasema kuwa wamefungwa kimakosa, bali hao walikuwa wameshikiliwa kwa mujibu wa sheria za Tanzania za makosa ya Kufanya Vurugu na Uchochezi.

DPP ALISEMA HANA TENA NIA YA KUENDELEA NA MASHITAKA.

Sote tunapaswa tufahamu kuwa hawa wameachiwa kwa msamaha, 

Amri ya DPP hutolewa kupitia Sheria ya Msamaha wa Rais, hii ni sheria ambayo Rais ndiye anayekubali aidha kuendelea au kutoendelea kuwashikilia nia ya kuwashtaki pale Ushahidi utakapo kamilika.

 Rais wa nchi kupitia DPP uko ndiko maamuzi yanapotolewa na kutekelezwa, kupitia DPP Rais wa nchi ndio mwenye mamlaka ya kutaka na kutotaka.

Hivyo basi tunachotakiwa ni kushukuru kwa viongozi hawa kuachiwa japo kinadharia na ndio ukweli wenyewe walifungwa bila kuhukumiwa, tangia mwaka 2012 walipo kamatwa uko Zanzibar, kipindi cha utawala wa Jakaya Mrisho kikwete na Ali Mohamed Shein.

Na mwaka 2014 wakahamishiwa Tanzania Bara, Mwaka mmoja kabla ya Jakaya Mrisho Kikwete kumaliza muda wake, kipindi ambacho rais wan nchi asingeweza kuwaachia kwa ile sheria Huruma ya Raia kwa Wafungwa maana kulikuwa na joto kali la kisiasa na kesi yao ilikuwa mbichi hivyo vyombo vya Ulinzi na Usalama visingeweza kumshauri Rais awaachie kwa sababu za kiusalama.

Miaka imekwenda si haba, muda umefika na ndipo Rais wa sasa wa Tanzania, Samia Hassan Suluhu akamtaka DPP ajiridhishe kama watu hao ni hatari na DPP akafanya Uchambuzi kwa Wafungwa hao dhidi ya Tishio la Usalama wa nchi kwa kuvishirikisha vyombo vya Ulinzi na Usalama ambao hutazama kitaalamu kama watu hawa ni hatari bado au lah, wakishajiridhisha ndio wanatoa ruhusa kwa DPP kusitisha nia ya kuendelea kuwashikilia (Hii Haijalishi Kama Walitiwa Hatiani au Lah).

Na DPP anapopata taarifa basi analazimika kumtaarifu mkuu wa nchi ili apate ruhusa ya mwisho. Akishapata ruhusa, hapo sasa anawatembelea wahusika (Washtakiwa) uko walipo hifadhiwa na kuongea nao.

Na si kuwa wameachiwa tu bila ya masharti, lahasha, kuachiwa kwao kunaendana na masharti kadhaa, moja wapo ni kutojihusisha na mambo waliyoshitakiwa nayo awali au yaliyowafanya waingie matatani, pia wawe tayari kutodai fidia ya aina yoyote ile na lingine ambalo ni kubwa ni lile la vyombo vya usalama kufuatilia nyendo zao, na si ajabu kwa maisha yao yote au mpaka Rais atakaposema sasa basi,

Na Ikitokea wakavunja moja ya mashariti hayo basi watakuwa wamevunja makubaliano ya kisheria ya masharti ya Kuachiwa (Legal Agreement Terms of Release) hivyo serikali haitasita kuwashughulikia kwa njia inayoona inafaa.

Baada ya makubaliano hayo ndipo sasa ndipo DPP anatoa Maagizo kwa Kamishina Mkuu wa Magereza kuwaachia na ndio kilichofanyika hapo. 


Kuna mengi, yaliyojiri kuna tunayo yajua na yale tusiyo yajua, yaliyoko nyuma ya pazia kwa kuachiwa kwao tunayawacha kama yalivyo, si lazima makaburi yote yafukuliwe.


Vaccination or zombilification, Ghafla Kukawa Kiza Totoroo

Uko mitandaoni, kumekuwa na taarifa kadhaa zinazohusu chanjo, zipo taarifa hasi na chanya, zenye kuogopesha na zenye kutia matumaini.

Serikali za mataifa mbalimbali Ulimwenguni kote watu wanahimizwa kupokea chanjo za UVIKO 19 (COVID-19) ili kujilinda na kupambana na janga la virusi hivyo. 

Hata hivyo wapo wale ambao wana mashaka na hizo chanjo na haswa baada ya kupatikana kwa habari mbaya kwa baadhi ya watu kupata matatizo baada ya kupatiwa chanjo haswa chanjo ya Oxford-AstraZeneca.

Awali Jamuhuri ya Ireland ilichukua uamuzi wa kupiga marufuku matumizi ya Oxford-AstraZeneca kwa kuhofia hatari ya watu kuganda damu

Taifa hilo sio pekee ambalo limetilia shaka usalama wa chanjo hiyo ya Oxford-AstraZeneca kwani nchi nyingine zilizofanya uamuzi huo ni pamoja na Uholanzi, Denmark, Norway, Bulgaria, Iceland na Thailand. Kwa nchi za Afrika ni Afrika Kusini, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Congo na Uganda, japo wanasua sua...

Kupitia taarifa ya watengenezaji wa AstraZeneca wamesema kuwa hakuna ushahidi kwamba kuna ongezeko la kuganda damu miongoni mwa watu waliochanjwa.

Habari hizi na nyingine kadhaa, ndizo zimeongeza hofu na taaruki kwa baadhi ya watu, kiasi cha wanaharakati wengine kuanzisha kampeni za kupinga usambazaji wa chanjo.

Uko mitandaoni ukifuatilia mijadala, utaingiwa na hofu kubwa sana, kama hofu niliyoipata mie kuhusiana na hizi chanjo.

HOFU ILINIJAA KWA KUTOONA TENA

Hofu ilinijaa, kiasi cha kutengeneza hofu kwenye ubongo wangu, kiasi nikisikia tu habari za chanjo, basi mapigo ya moyo uongeza kasi bila ya mimi mwenyewe kuyaamrisha.

Sikutaka kabisa kusikia eti natakiwa nami niweke mihadi (Appointment) mtandaoni ya kwenda kupata chanjo, japokuwa kazi ninayoifanya ni hatarishi, maana nakutana na watu wengi na miongozi mwao wana maambukizi tayari. 

Nilitamani niwe wa mwisho kabisa kupatiwa chanjo, baada ya raia wote wasiopungua milioni nne nchini hapa Ireland kuchanjwa, nilitaka nishuhudie chanjo zikiwakigeuza Mandondocha au Misukule (Zombies) hali uku mimi nikiwa si miongoni mwao.

Nilidhamiria hivyo na nikatamani iwe hivyo, lakini haikuwa kama nilivyotaka.

Juzi hapa, daktari wangu (GP), kupitia muuguzi (nurse) alinipigia simu, nikaipokea nikiwa nipo kazini.

Muuguzi wa zamu akaniuliza kama muongeji ni mimi, na baada ya kumthibitishia kuwa ndiye, akanipa taarifa ambayo sikuipenda kabisa kuisikia masikioni mwangu.

Alinipa taarifa iliyopasua moyo wangu na kusababisha mapigo ya moyo kuongeza kasi, nilihisi kwa mbali kinywa kikijaa mate machungu mdomoni kisha bila ridhaa yangu, yakarudi tumboni.

Taarifa ilisikika wazi na ilipasua ngome ya masikio yangu bila chenga, kuwa natakiwa siku ile mida ya alasili, niwe nimefika kwa daktari wangu kwa ajili ya kupatiwa chanjo ya UVIKO 19 kwa kudungwa chanjo ya Pfizer/BioNTech.

Akili yangu ikafanyakazi maradufu ya kawaida yake, ikiwaza ili na lile na mambo kadhaa kwa sekunde na wakati mmoja, picha na maelezo mbalimbali yakanijaa pomoni. Habari mbaya na nzuri zote zikapita akilini mwangu kama umeme wa radi. 

Nikataka kukataa, lakini nikakumbuka kuwa hapa kazini, wafanyakazi wote tunatakiwa tuwe tumekwisha pata chanjo ya Korona kwa hiyari ya lazima.
Mwishowe nikajitia ushujaa, nikajiambia kuwa "Kifo cha Wengi Harusi". Nikapiga moyo konde, nikamjibu kuwa hapa nilipo nipo kazini, je awawezi kuhairisha mpaka siku nyingine?

Nikajibiwa hapana, ninapaswa niwepo kituoni kupata chanjo bila kukosa, na sababu kuu mbili zikatolewa kuwa umri wangu na kazi nihifanyao ndio imepelekea kuwa miongoni mwa watu wa mwanzoni kupatiwa chanjo ya UVIKO 19.

Sikutaka kubishana tena, nikamkubalia kwa shingo upande kuwa nitaudhuria bila kukosa, maana sikutaka kupoteza ajira yangu, tena baada ya kukaa nyumbani mwaka mmoja na nusu bila kazi.

Nikaomba ruhusu kwa kiongozi wa zamu, kuwa naelekea kwenye kituo cha chanjo, naye bila ajizi akanipa ruhusa na kunipongeza kuwa nimefanya maamuzi ya busara sana kwenda kupatiwa chanjo.

Nikamwangalia na kutabasamu tu, uku ndani ya mtima wangu naugua kwa mashaka niliyonayo moyoni, maana woga na hofu vilikuwa vimenijaa, kiasi cha kunichanganya akili.

Kwa shingo upande, nikaelekea zangu kwa daktari wangu, nikakuta kuna mtu mmoja kanitangulia. Nikapewa fomu ya karatasi na kutakiwa kujaza kama nina tatizo lolote lile la kiafya, kama vile shinikizo la damu, mzio _(allergy)_ au damu kukataa kuganda pale inapotoka kwa kutobolewa na sindano na maswali mengine kadhaa wa kadha kuhusiana na afya yangu kiujumla. Majibu yote yakawa HAPANA.

Nikarudisha fomu yangu kwa muuguzi wa zamu, uku akitabasamu na kuniambia kuwa nisubiri kidogo, dakika si nyingi nikaitwa na muuguzi niingie ndani kwa ajili ya kupatiwa chanjo.

Muuguzi akanitazama, kisha kama aligundua kitu kwenye fikra zangu, akanihakikishia usalama wangu na kunieleza kuwa nisiwe na wasiwasi wala kuwa na hofu kila kitu kitakuwa sawa tu na hata wao walisha patiwa chanjo kabla...

Mie mapigo ya moyo, kwa mbali yakaanza kuongeza mwendo, japo nilijikaza kisabuni... Akachukua dawa na sindano na kunitaka nichague bega, nikamwambia bega la upande wa kushoto, maana mie natumia mkono wa kulia kwa kazi zangu zote.

Baada ya kupandisha shati nililovaa, muuguzi akanisogelea uku mkono mmoja kakamata sindano na mkono mwingine ana pamba yenye sipiriti, akapangusa bega langu nami nikajikuta nafumba macho uku moyoni nikisoma dua kadhaa wa kadhaa.

Nikashtuka ananambia kuwa tayari kesha maliza, na nikatakiwa nipumzike kwa dakika 15 na baada ya hizo dakika ndio naweza kuondoka zangu.

Nikatoka zangu na kukaa kwenye viti kwa ajili ya kupumzika, kwa mbali nikaanza kusikia kama kichwa kinaniuma, nikalisikia na tumbo nalo linaita, ngruuuu! Nikajiuliza nitatizo au woga, nikajikuta nabanwa na haja ndogo ghafla, nikajisemea moyoni, sasa mambo yeshaanza, ili kojo limetokea wapi ghafla hivi?

Nikanyanyuka na kuingia zangu msalani uku taa ya mle ndani ikijiwasha yenyewe... nikapunguza maji mwilini na kuyaangalia jinsi yalivyo ya njano _(nikasahau kuwa saa mbili zilizopita nilikunywa orange Squash)_ na rangi ile inatokana na ile sharubati niliyokunywa... Hofu ikapanda, baada ya kujisafisha, nikawa nimesimama kwenye kioo mule mule msalani. 

Nawaza na kuwazua, kichwa nacho kama kinauma, macho kama sioni vizuri (nikasahau kabisa kuwa sikuvaa miwani yangu ya macho), ghafla kukawa kiza.

Tobaa! Yailahi... nikajisemea moyoni kuwa nishakuwa kipofu, mbona ghafla hivi sioni, akili ya binadamu inafanyakazi kwa haraka sana, nikawaza mambo kadhaa kwa mara moja (Familia yangu, mke na watoto, ndugu na marafiki, kazi yangu, michezo ninayoipenda kwenye Runinga, vyote vikaja kichwani), wakati nawaza hayo ilikuwa kidogo nianguke kwa hofu, nikajipiga kwenye mlango wa kutokea, na ghafla tena kama ilivyotokea mwanzo, mwanga ukaangaza mule msalani...

Kumbe kilichotokea ni taa kujizima tu na si macho yangu yameingia upofu, nikakumbuka kuwa mle ndani msalani taa yake inatumia sensa maalum, kama kukiwa hakuna harakati zozote taa inajizima na kukiwa na harakati taa inawaka, nikakumbuka nilivyoingia sikuwasha taa, bali taa iliwaka yenyewe...

Nikatabasamu, kisha nikatabasamu tena, kisha nikacheka, nikajicheka kwa kuwa na hofu ambayo haipo, hofu ambayo ilikuwa imepandikizwa kwenye mioyo na akili zetu kutoka mitandaoni na haswa tovuti jamii...

Nikajisemea moyoni hama kweli hofu usababisha madhara na hata kifo... Sina maana kuwa ukichanjwa hutakufa au usipochanjwa hutokufa lahasha, kinachotakiwa ni kile kinachoitwa "Kinga ni Bora Kuliko Kuponya."

Monday, 31 May 2021

WAMAREKANI WEUSI NA HARAKATI ZA KUREJEA AFRIKA

Back-to-Africa Movement (BlacExit)

Miezi kadhaa nyuma, nilikuwa nimevutiwa na vipindi vya Runinga vya kwenye Mtandao, haswa video zilizoko Youtube. Video zilizonivutia zilikuwa ni za Wamarekani Weusi, waliorudi na kukaa Barani Afrika, wakielezea furaha walizonazo, kwa wao kukaa kwa amani na buraha katika nchi za Afrika, haswa nchi ya Tanzania, Ghana, Namibia na Rwanda.

Kuna idadi kubwa ya Waamerika wenye asili ya Kiafrika wanaohama kwa sababu kubwa moja, "Ubaguzi wa Rangi" na wengi wao wanaona Afrika ndio mahali salama na sehemu yenye amani zaidi na kusiko kuwa na ubaguzi wa rangi, wengine wanasema wanahama kwa sababu ya usalama wao na wa watoto zao.

Na Nchi inayo ongoza kuwapokea Wamarekani wenye asili ya Afrika ni nchi ya Ghana. Nchi ya Ghana Inawapa Uraia Wamarekani Wengi Wenye Asili ya Kiafrika Bila Masharti Magumu na hata Umilikaji wa ardhi kwa masharti Nafuu.

SIWEZI KUPUMUA - I CAN'T BREATH

I can't Breath, ni maneno ambayo yalitamkwa na Mmarekani mwenye Asili ya Kiafrika Eric Garner, aliyekabwa na kuawa na polisi mwaka 2014.

Wamarekani wengine wenye asili ya Afrika waliokumbana na maswahibu hayo ya kupoteza uhai kwa kukabwa koo na polisi wa Kimarekani, baadhi yao ni Javier Ambler, Manuel Ellis, Elijah McClain na hivi karibuni George Floyd.

Kuuawa kwa Floyd, kuliamsha hamasa na hisia kali sana na kupelekea kutokea kwa maandamano makubwa sana nchini Marekani na Duniani kwa ujumla, kiasi cha kupeleka kuwepo kwa kauli mbiu ya Black Life Matters.

Kwa mujibu wa ripoti ya mwaka 2020 iliyotolewa na gazeti la New York Times, kumekuwa na matukio yasiopungua sabini (70) ya raia weusi kukabwa na Polisi, nchini Marekani.

USULI WA HARAKATI ZA KUREJEA AFRIKA

Wamarekani wenye Asili ya Kiafrika Wakiondoka Nchini 
Marekani, Kuelekea Nchini Liberia March/21/1896

Vuguvugu za harakati za Waafrika waishio Marekani kurudi Afrika, hazikuanza hivi karibuni. Zilianza mwishoni mwa karne ya 18 na kushika kani mwanzoni mwa karne ya 19.

Watumwa walioachwa huru, hawakukubaliwa kuishi ncnini Marekani, ususiaji ulikuwa mkubwa haswa toka kwa wazungu, Wamarekani weupe awakutaka kabisa kuchanganyika na Wamarekani wenye asili ya Afrika, wakiwaona kama watu wasiofaa kuchanganyika nao. Ndio Baadhi ya Wabaguzi wakaanzisha mpango wa kuwarejesha Wamarekani Wenye asili ya Afrika, kuwarejesha Afrika.

Hali ya kuwarejesha Waafrika barani Afrika, ilichochewa zaidi Mnamo tarehe 18 Novemba 1803, pale Waafrika Walioko nchini Haiti walipofanya uhasi na kufanikiwa kukamata nchi ya Haiti na kujitawala.

Hii ikapelekea miaka iliyofuata, kuanzishwa kwa taifa la Liberia na uko wakapelekwa Waafrika wengi walio huru kutoka utumwani nchini Marekani. Mpango ulifadhiliwa na kupangwa na shirika moja la Kimarekani lililojulikana kama Jumuiya ya Ukoloni ya Amerika (The American Colonization Society - ACS).

Kulikuwa na kampeni kadhaa wa kadha za kuwashwishi na kuwahakikishia usalama wao kuwa wafikapo uko Afrika watamiliki Ardhi na maisha yao yatakuwa bora mara dufu.

Wahamiaji wengi waliopelekwa Liberia walipoteza uhai. Kiwango cha vifo vya wahamiaji kilikuwa cha juu sana katika historia, Kati ya wahamiaji 4,571 ambao walifika Liberia kati ya mwaka 1820 na mwaka 1843, waliobahatika kufika salama ni watu 1,819 tu ndio walionusurika.

Kwa ujumla, harakati hizi hazikufanikiwa sana; ni watumwa wachache tu ndio walitaka kuhamia Afrika. Idadi ndogo ya watumwa walioachiliwa huru kutoka utumwani walikubali kuhamia Afrika, wengine wengi walilazimishwa.

Wengi wao waliopelekwa Liberia na Sierra Leone walikabiliwa na hali mbaya sana. Wengi wao hawakukubaliwa na wenyeji na wengi walifariki kutokana na magonjwa kadhaa haswa Malaria.

VUGUVUGU JIPYA LA KARNE YA 20

Katika karne ya 20, mwanaharakati wa kisiasa na Mwamerika mweusi, mwenye asili ya Jamaika, mwasisi wa vuguvugu la Rastafari, Marcus Garvey, aliunga mkono harakati za weusi kurudi Afrika, na Waamerika wengine wa Kiafrika waliunga mkono wazo hilo, lakini ni wachache waliokubali kuondoka Marekani.

Kulikuwa na Idadi kubwa ya Waafrika waliokuwa huru ndani nchi ya Amerika, wengi wao walianza kutafuta fursa, haki na usawa. Wamarekani wengi weusi walioachiliwa kutoka Kusini mwa Amerika, walihamia Kaskazini, maeneo yenye viwanda ili kutafuta ajira viwandani.

Wengi wao hawakutakiwa mahali popote, walibaguliwa na kufukuzwa; walionekana kama wageni, wahamiaji haramu ambao walitishia ajira za Wazungu. Wazungu awakuwaona watu weusi kama wanahaki ya kuajiriwa zaidi ya kuwa watumwa.

Mtu mweusi hakuwa na thamani wala hakuwa na nafasi nchini Marekani. Kuna matukio mengi sana ya kibaguzi, kuanzia polisi mpaka raia wa kawada, ukiondo matukio ya kibaguzi, nchi ya Marekani inakabiriwa na idadi kubwa sana ya jinai na uharifu, kwenye vitongoji vya Waafrika nchini Marekani.

Hali hii imechangia sana kwa baadhi ya Wamarekani weusi kufikia maamuzi ya kuhamia Afrika na baadhi ya nchi nyingine za Ulaya na Asia.

Mnamo 2006, mwigizaji mwenye asili ya Afrika na Amerika Isaiah Washington alikubaliwa kwenye ukoo wa Wamende na akapewa jina la mkuu wa GondoBay Manga. Mnamo 2010, akatunukiwa uraia wa Sierra Leone, hii ni baada ya kupima vinasaba Asili (Genealogical DNA) na vipimo vyake kuonyesha kuwa yeye anatokana na kabila la ukoo WaMendes.

Hii ilikuwa mara ya kwanza ambapo upimaji wa Vinasaba Asili ulitumika kumpatia mtu uraia katika moja ya taifa la Kiafrika.

UVIKO 19 NA WAHAMIAJI WEUSI TOKA MAREKANI

Kuna mengi yenye kupelekea Waafrika weusi wa Kimarekani, kuhama nchini Marekani na kuhamia Afrika, wengi wao ukiondoa hali ya kiubaguzi na kutothaminiwa nchini mwao, wengi wa Afrika hao, uishi kwa wasiwasi wakiogopa polisi na jamii ya wabaguzi na hata weusi wenzao.

Ukizingatia pia miji yenye makazi ya weusi, imekuwa ni vichaka vya uhalifu, uuzwaji na uvutaji wa madawa ya kulevya, wizi na ujambazi wa kutumia siraha, vimekuwa ni vitendo vya kawaida sana.

Wale waliobahatika kuingia kwenye nchi za Kiafrika, wamekuwa mabalozi wazuri sana, wakijirekodi na kutuma video kadhaa wa kadha kwenye mitandao ya kijamii, haswa Youtube, Facebook, Instagram na Twitter. Wakisifia hali ya kiusalama kwenye nchi walizofikia. Urahisi wa maisha, vyakula vya kiasili wanavyokula na ujirani wa kweli kutoka kwa wenyeji.

Wakagundua kwamba yale yote yanayo onyeshwa  kwenye vipindi vya Runinga kuwa Afrika ni nchi yenye Ukame, njaa, magonjwa na vita vya wenyewe kwa wenyewe si vitu vya kweli.

Wazungu Wakiwashambulia Waafrika, Mauaji ya Atlanta 7/Oct/1906

Hii imepelekea wengi wao, kuondoka Marekani na kuelekea nchi ya ahadi, Afrika. Hata wale waliokuja likizo, baadhi yao au wengi wao wamejiwekea ahadi ya kurejea tena aidha nchi ile ile waliokuja mwanzo au kuendelea kutembelea nchi zingine za Kiafrika kwa lengo la kutafuta nchi ambayo wanahisi wanaweza kuanza maisha mapya.

Wengi wanakwenda Ghana, Nigeria, Benini, Togo, Tanzania, Rwanda, Namibia na Kenya. Wapo walioingia Tanzania kati ya miaka ya 60 na 70, kipindi cha harakati za kujikomboa mtu mweusi, haswa wale wanachama wa Black Panther, ambao wachache wao bado wanaishi Arusha, Tanzania hadi leo.

Kipindi hiki cha uwepo wa Korona, kumepelekea Wamarekani weusi wengi, kuikimbia Marekani, wakikimbia Karantini ya Kufungiwa ndani ya majumba yao. Nchi nyingi za Afrika zilikuwa zimefunga mipaka yake, kuogopa Korona, kasoro nchi ya Tanzania peke yake.

Hali hii ya Tanzania kutofunga mipaka, kilisaidia sana kwa wao kubadirisha tiketi zao za ndege ili waweze kwenda Tanzana badala ya nchi walizodhamiria kwenda, maana Tanzania haikuwa chaguo lao la kwanza.

Wakagundua kuwa ni Tanzania pekee, ambayo haikufunga mipaka yake mwaka 2020. Na wananchi wa Tanzania, wanawapokea kwa mikono miwili. Wakajikuta wanakaribishwa kwa bashasha na furaha.

USUNGO NA USULUHI

Wengi wao wanajifunza mila na utamaduni mpya wa Kiafrika, mfano nchini Tanzania, wengi wao wanaishi vitongojini au kule tunakokuita Uswahili, uko wanajifunza mila na utamaduni mpya wa Mtanzania. Utamaduni wa kuishi kijamaa na kwa Upendo mkubwa na ujirani mwema.

Wanashangaa jinsi watu wasiojuana wakisalimiana asubuhi, Mchana na Jioni, wanashangaa jinsi watoto wa Kitanzania jinsi walivyo na heshima na adabu, wanshangaa wakiona watoto wa shule za msingi wakipanda mabasi wenyewe kwenda na kurudi, bila ya wazazi wao, wanashangaa jinsi Watanzania wanavyo saidiana kwenye shida na raha, wanashangaa kuona wingi wa vyakula vya asili kama matunda na mboga za kila aina, fukwe za bahari zenye maji yaliyo masafi kama kioo.

Wanashangaa kuona kuna fursa za kila aina za kujiongezea vipato, wanashangaa kutosikia milio ya risasi, wanashangaa wakikaribishwa majumbani na watu wakitembeleana bila mialiko, wanashangaa kwenye kila hatua wanayopiga...

FURSA KWAO NA KWA NCHI

Je Tanzania Kama Nchi, Imejiandaa Vipi Kuwapokea na Kuwapatia Uraia?

Hili ni swali hata hao wahamiaji wapya wanajiuliza, kwa sasa hivi sheria zilizoko wahamiaji wengi wanakuja kwa kutumia VISA ya utalii. VISA inayowawezesha kuishi nchini Tanzania kwa miezi mitatu na baada ya miezi mitatu kwisha wanatakiwa watoke kisha waingine tena. Jambo hili limekuwa ni kero kubwa kiasi chake. Hii inapelekea kupata usumbufu kwa wale wenye mapenzi ya kutaka kuishi ndani ya nchi na kuwa raia wa kawaida kama raia wengine.

Na hata suhala la uwekezaji kwenye nyanja mbalimbali limekuwa ni jambo la usumbufu kiasi chake, kuna haja kwa serikali kuangalia upya sheria yake ya uhamiaji na urahia pacha na haswa kwa wale ambao wanataka kuwekeza hata kama mitaji yao si mikubwa sana.

WANAKARIBISHWA NCHINI GHANA BILA MASHARTI

Ghana inawapa Waafrika wa Kimarekani nafasi ya kuhamia nchini Ghana, huku kukiwa na kauli mbiu kutoka serikalini "Warudi Nyumbani" na waiache nchi ya Marekani ambayo hawatakiwi.

Nchi ya Ghana ambayo ipo magharibi mwa Afrika kihistoria ilikuwa kitovu kikuu cha biashara ya watumwa, kwa nchi zilizoko Magharibi mwa Afrika.

Na Mwaka 2019, Ghana iliendesha kampeni ya kubwa sana ya utalii iitwayo "Mwaka wa Kurudi", Kampeni ambayo ilikuwa lengo la kuadhimisha kutimia miaka 400 tangu meli ya kwanza ya watumwa kufika kwenye mji wa Virginia, Nchini Marekani.

Serikali ya Ghana kupitia serikali za mitaa wamezitaka kutenga ekari 500 za ardhi kwa wageni, ikitoa nafasi ya kutosha kwa familia zipatazo 1,500. Awatozwi ada ya usajili kwa diaspora wa Kiafrika.

Mnamo mwaka 2019 Idadi ya wageni kutoka Marekani, Uingereza na nchi zingine iliongezeka sana, kuanzia Januari hadi Septemba ilifikia watu 237,000 ni ongezeko la asilimia 45%, hii ni kwa mujibu wa takwimu kutoka Mamlaka ya Utalii ya Ghana.

Serikali ya Ghana wana mpango wa miaka 10, wa kuwawekea mazingira rafiki kwa Wamarekani weusi, mpango huo uliozinduliwa mnamo mwezi Juni 2019.

Wanakadiria kupokea watalii wasiopungua milioni 1.5 wakiwemo watu mashuhuri, wanasiasa , viongozi na watu wa kawaida, wanatarajia mpaka kufikia mwisho mwa mwaka kuingiza dola bilioni 1.9 Pesa ambazo zinatarajiwa kupatikana katika mapato kama matokeo ya shughuli za "Year of Return" Mwaka wa Kurudi.

Sekta ya utalii pia imetoa takwimu ya ongezeko kubwa la watalii kwa asilimia 18% kwa wanaowasili kutoka Amerika, Uingereza, Karibiani na nchi zingine muhimu, wakati jumla ya idadi ya watu wanaowasili kwenye uwanja wa ndege wameongezeka kwa asilimia 45% kwa mwaka.

Makadirio ya uduma kwa watalii yameongezeka kwa kiasi kikubwa kutoka dola $1,862 kwa mtalii mmoja mnamo 2017 hadi dola $2,589 kwa kila mtalii, na athari ya ongezeko la mapato yanayotokana na utalii inakadiriwa kuwa karibu dola bilioni $1.9 

Katika moja ya kampeni ambazo inasimamiwa vema na kuwaonyesha kuwa weusi wanakaribishwa na Afrika ndio nyumbani Rais wa Ghana, Nana Akufo-Addo Kwenye Mzishi ya George Floyd, alituma salamu za rambirambi na aliwapatia familia ya Floyd kitambaa cha jadi maarufu kama Kente, baada ya mazishi yake huko Houston.

Na baadaekukafuatiwa na waombolezaji jijini Accra, wakiimba maneno yake ya mwisho ya George Floyd, "I Can't Breath - Siwezi Kupumua."

Nchini Ghana kuna program zisizopungua 21, zenye lengo la kuwavutia Waafrika weusi kutoka marekani, kuanzia zile za utalii, uwekezaji na hata za uraia tu wa kawaida.

SWALI LA KUJIULIZA

Je Serikali ya Tanzania, wanalichulia vipi hili la Wamarekani Weusi kurejea Afrika, na ikiwezekana Kuishi Tanzania na kuwa Raia kamili? Maana miongozi mwao kuna wasomi wa kila aina ambao kwa njia moja au nyingine wanaweza kuwa ni hazina kubwa na chachu kwenye kuendeleza uchumi wa Tanzania.

Tuesday, 16 March 2021

 JAMHURI YA WATU WA TWAWAWEZA

Ndoto ya Kumbukumbu Iliyopotezwa.

Simulizi hii inatokana na msukumo ule uliotoka kwenye ufunuo wa ndoto ya kweli ya maisha yangu, kabla na baada ya kuzaliwa.

NCHI YA TAWANYIKENI, MWANZO HUSIO NA MWISHO

Hapo zamani kabla ya wewe na mimi hatuja julikana kuwa tutazaliwa, kulikuwa na nchi moja kubwa, iliyobarikiwa kuwa na rasilimali nyingi sana. Ikiwa imezungukwa na Maziwa na mito yenye kutiririka maji yaliyo matamu, uku ikiwa na aina nyingi za FAUNA mbalimbali, zilizokusanya wanyama wa kila aina.

Wale waliojikuta kuwa wamezaliwa kwenye nchi ile ya TAWANYIKENI, walijiona kuwa kweli wamejaaliwa na kupendelewa sana na Muumba wao, aliyewaumba wakiwa na maumbo mazuri ya kuvutia, na wengi wao walikuwa ni wenye rangi ya Kahawia, iliyokoza na iliyofifia.

Licha ya nchi ya TAWANYIKENI kuwa na makabila mengi sana, yasiopungua mia mbili na utofauti wao wa rangi zao za Kahawia iliyokoza na kahawia iliyofifia, makabila yote hayo yaliweza kuishi kwa amani kwa kuhishimiana na mapenzi na umoja na uelewano mzuri sana.

Kutokana na utajiri wa rasilimali wa nchi ya TAWANYIKENI, nchi ikajikuta inatembelewa na wageni wenye rangi manjano na manjano kibichi, kutoka nchi za mbali sana uko UGHAIBUNI.

Wageni wa kwanza kabisa kufika kwenye nchi ile walikuwa wanatoka nchi ya BUNI, hawa walikuwa wakivaa nguo ndefu zilizoshonwa kutokana na MELIMELI, kuanzia kichwani mpaka miguuni, wakijulikana kwa jina la nchi yao, wakaitwa WABUNI.

Wabuni walikuwa wanaotoka nchi yenye mchanga mwingi sana, na inasemekeana uko kwao, jua ni kali sana, kiasi wengi wao wakajikuta wanapanda nyumba zinaelea majini, na kufunga safari za kibiashara nchi za mbali.

Wabuni ni wafanyabiashara na wachuuzi, wao haswa waliweka makao ya makuu kwenye visiwa vya SIWANZA. Na uko waliweza kujihimarisha kwa bidhaa mbalimbali kutoka nchi zao.

Wabuni walipoingia kwenye nchi ile, walileta bidhaa mbalimbali kama vile Mausuli, Mautuli, Shanga, na Fedhaluka, na kwenda nazo TAWANYIKENI na wao wakachukua rasilimali za kwenye FAUNA wakiwinda wanyama mbalimbali kama vile chui, ndovu na faru.

Wabuni hawa si kuwa walifanya hivyo peke yao, lahasha, bali walishirikiana na watawala wa makabila na wakapata na wapagazi wa kuwabebea bidhaa zao mbalimbali, mpaka pwani ya nchi ya TAWANYIKENI.

Na uko pwani waliuza hizo bidhaa kwa WALAMI hawa Walami walikuwa wanatoka mbali zaidi, nchi zao ni nchi zenye theruji nyingi sana, hao ndio walishirikia na wabuni katika biashara na uchuuzi wa bidhaa mbalimbali na hata kuwanunua raia wa Tawanyikeni na kuwapeleka ughaibuni kwenda kufanyakazi kwenye mashamba yao makubwa.

Biashara na uchuuzi haikufanywa na Wabuni na Walami tu lah, walikuja walowezi kutoka mataifa mbalimbali kama vile Wafurushi, hawa walijulikana kwa uvaaji wao wa viremba vingi kichwani, kulikuwa na Wahinda na uhodari wao wa kula piripiri, Wapotogiza kwa ukatili wao na Wahuna, Wahuna wao walisifika kwa kula kila kitu kinachotembea ardhini, na wengi walishindwa kuwatofautisha kwa jinsi walivyofanana.

Walami ni wale wanaotoka nchi yenye barafu nyingi sana, ni watu wenye rangi ya Manjano, hawa wapo tofauti kidogo na Wabuni. Wao umanjano wao ulikuwa umekoza, labda kwa kuwa nchi yao ilikuwa ni nchi iliyozungukwa na barafu.

Inasemekena Walami wamevuka mabonde na milima, walisafiri na kuzishinda zile bahari kuu saba, uku wakitumia nyumba zinazo elea, mfano wa safina kwenye maji kama vile Wabuni, mpaka kufika kwenye nchi ya TAWANYIKENI.

Walami walipo ona kuwa wenzao Wabuni wanafaidika kwa biashara ile, wakahamua na wao kuwatuma WADADISI wao kwenda kuidodosa nchi ya TAWANYIKENI.

Walami waliposhuka kutoka kwenye nyumba zao zinazo elea majini mfano wa safina, wakawapekea viongozi wa ukoo zawadi mbalimbali kama vile shanga na vifaa vya taswira za kujionea na kuandikishiana mikataba ya ardhi.

LUGHA YA KIHILIKI

Kutokana na muingiliano ule wa watu kutoka ughaibuni na Watawanyikeni haswa kwenye masuwala ya uchuuzi wa bidhaa, kukazaliwa lugha moja adhimu sana, lugha ya KIHILIKI. Lugha iliyowaunganisha Watawanyikeni na walowezi waliotoka ughaibuni.

Lugha ya Kihiliki iliwezesha ule muingiliano wa kibiashara kati ya makabila na makabila pamoja na Walami kuwa mkubwa, na waliweza kuwasiliana na wenyeji kwa kutumia lugha hii.

Kiasi lugha ya Kihiliki hiitwe lugha chotara hisiyo na hati miliki ya kabila moja. Ni lugha ilojegwa kwa mchanganyiko wa makabila mbalimbali ya TAWANYIKENI, lugha kutoka kwa Wabuni, Wafurushi, Wahinda, Wapotogiza, Walami. Kiasi ya kwamba ni rahisi sana kwa mtu kuzungumza bila kujiona kuwa anajipendekeza kwa kabila fulani.

Walami japokuwa walikuwa na lugha yao ya Kilami, lakini waliona kuna umuhimu mkubwa sana kuendelea kutumia lugha ya Kihiliki, kwa sababu ndo lugha pekee ambayo wenyeji wa TAWANYIKENI na wale wa visiwa vya SIWANZA waliweza kuwasiliana wao kwa wao, licha ya kuwa na makabila zaidi ya mia mbili.

Lugha ya Kihiliki iliendelea kutumika kwenye mambo mengi ya wenyeji na kusomesha kwa lugha ya Kihiliki, Ghafimadharika, nchi ilipokuwa chini ya usimamizi wa Malikia wa Kilami, lugha ya Kihiliki iliendelea kutumika kama ndio lugha ya mawasiliano kwenye kila nyanja, kuanzia serikalini, maofisini masokoni na sehemu mbalimbali za kijamii.

HARAKATI ZA KUMUONDOA MLAMI

Watawanyikeni walipokuja kushtuka na kutaharuki wakajikuta wanatawaliwa na Walami. Walami waliwakuta wenyeji wakiishi kwa fauwa na usawa, walipo fanikiwa kuwatawala tu wakawagawa na wengine wakawa fawidhisha kiasi cha kujiona kuwa 

MAFAWAISHI waliojiona bora kuliko wengine ambao wengi wao walikuwa MAKABWELA.

Baada ya Karne na MUONGO kadhaa za utawala wa Walami na haswa baada ya kumalizika kwa ugomvi ule mkubwa wa nchi zilizozungukwa na barafu nyingi. Baadhi ya Watawanyikeni, waliopelekwa kusaidia na kuongeza nguvu kwenye ule ugomvi mkubwa kabisa duniani kurejea nchini mwao. Wakajikuta wanahamasika kutaka kujitawala wenyewe na kuwaondoa Walami na Wabuni kwenye nchi yao.

Vuguvugu za kutaka kumuondoa Mlami zilianza nyuma kidogo kabla ya ugomvi ule mkubwa wa Walami, na zikaendelea kwa mapanga, marungu na mikuki na mishale.

Kumbukumbu kubwa ni ile vita vya mvua na radi, vita ambavyo wenyeji wa kusini mwa TAWANYIKENI waliamini kuwa watakapo nyeshewa na mvua, kabla ya kupambana na Mlami kutawafanya wasionekane na risasi za Mlami. Ushujaa na uhodari wao ule hakuna aliyeweza kuurithi hata mmoja, mpaka hivi leo.

Harakati zilishika kani zaidi kadri muda ulivyokwenda harakati hizi ziliongezeka na kuwa maarufu haswa walipomkaribisha kijana mmoja aliyemsomi kama wasomo wengine waliobahatika kusomeshwa na Walami.

Ghulamu GHAMIDHA aliyejulikana kwa jina la Hambiliki, wazee wakamweka mbele ili awe kiongozi na si mtawala aliyekuwa RAMBUKA, kutoka kabila dogo la Kana, hodari wa kuimba na kucheza ngoma, kwa jina maarufu akiitwa Manju mwasisi wa fikra ya Mangazimbwe.

Huyu ndio wananchi ya TAWANYIKENI WAKAMKADIMISHA kuwa Kiongozi wao.

Kipindi kile cha vuguvugu za kiharakati, watu hawakuwa waoga kueleza kweli, vijana kwa wazee, wake kwa waume, walijitolea kwa hali na mali ili kufikia malengo ya kupatikana kwa uhuru kamili katika kujitawala na kujiamulia mambo yao wenyewe.

UHURU WA NCHI YA TAWANYIKENI

Jitihada na harakati zile zilizaa matunda na hatimae nchi ya TAWANYIKENI ilipata uhuru wake.

Japokuwa wachunguzi na wajuwaji wa mambo yale yaliofichika wanasema kuwa uhuru wa nchi ya TAWANYIKENI haukuwa na shaka, lazima tu Walami wangeondoka, tena hata bila ya harakati zozote zile kwa kuwa eti umoja wa dunia ulikuwa umesha weka maazimio ya kuwapatia uhuru.


Hata hivyo hakika ilikuwa furaha ilioje kwa wazalendo haswa wale wanaharakati GHUBARI, waliojitolea kupigania uhuru wa TAWANYIKENI.

Wakati wa uhuru watu WAKARAMISIKA kwa Furaha uku wakifuatana RAMRAMU kwa RAMSA chereko, nderemo na vifijo bila ya RANGAITO za vurugu na ghasia na uku kina mama wakipiga vigereregere vikiendana na vifijo na nderemo za furaha zilizofanana na GHARADA za sauti za ndege waimbao vizuri nyakati za macheleo ya asubuhi jua linapochomoza na kuangazia uhai mpya kwa viumbe wa duniani na kuwapa TEREMA . 

Kulikuwa na FASHFASHI hewani watu walivalia Maleba yaliopendeza na wote wakiwa na matumaini kuwa nchi imeachwa ikiwa FAKA, kiasi cha wana TAWANYIKENI wakitegemea kuishi kwa furaha na buraha daima dawamu.

Ni dhahiri kuwa usiku ule adhimu wakati ilipokuwa inashushwa bendera ya Walami na kupandishwa ile ya TAWANYIKENI, iliyokuwa na rangi ya Kahawia Kijani Kibichi, wengi walitokwa na machozi ya furaha kila aliyeshuhudia alikuwa na yakini kuwa ule ulikuwa ndio mwanzo wa maendeleo ya nchi ya TAWANYIKENI.

Raia wa TAWANYIKENI wakawa na hamu na ghamu ya maendeleo ambayo yangekuja kuonekana katika hali bora zaidi za kiuchumi kwa taifa na mtu mmoja mmoja, nyumba bora zaidi, kilimo cha kisasa zaidi, usafiri bora zaidi na juu ya hayo elimu bora zaidi kwa watu wote.

MAISHA BAADA YA UHURU NA UONGO BORA

Baada ya uhuru ule watawala wa TAWANYIKENI walifanya mengi wakidhani kuwa wanaendeleza nchi.

Hali ya kimaisha iliyotarajiwa na raia wa TAWANYIKENI, si vile walivyoitegemea. Kiasi baadhi ya wazee wamesikika wakisema kuwa "Lahiti tungalijuwa kuwa Uhuru ule ungetuletea mashaka haya nina ukakika kabisa washujaa wetu wasingetumia mali zao na muda wao kuondoa ubaguzi wa Walami na hata ingekuwa tumepewa uhuru bila ya harakati basi hakuna ambaye angesheherekea kama ilivyokuwa siku ile ya uhuru".

Lakini basi hakuna mtu yeyote aliyekuwa na mashaka siku ile ya uhuru wa nchi ya TAWANYIKENI na juu ya uhusiano mkubwa uliokuwepo baina ya kuondoka kwa Walami, yaani kupata uhuru na kukaribisha aina mpya ya ukoloni ambao kwa jina jingine la kizalendo zaidi yaani NAIZESHENI, yaani kuwapatia raiya wachache nafasi za kutawala wengine na uku wakikumbatiwa na watawala wa nchi.

Miaka ikasonga mbele, hali za raia hazikuweza kuhimarika sana, wengi wa wale waliokuwepo na wale waliokuja kuzaliwa nyuma, wakawa na wakati mgumu wa kubainisha tofauti za wakati ule wa utawala wa Walamii na ule wa Manaizi, ni utawala upi ni bora kwao.

Baadaye watawala wa TAWANYIKENI na wale wa kule SIWANZA wakaamua kuunganisha nchi mbili ambazo kwa simulizi za wahenga wenye elimu ya mithiolojia na Visasili wanatuhadithi kwamba, kabla ya Gharika kuu, iliyoikumba dunia, hizi nchi zilikuwa ni nchi moja, ila baada ya ile zahma ya gharika, nchi iliyokuwa moja ikajikuta imegawanywa mapande mawili.

Mapande hayo ya ardhi baadae sana, yaani baada ya kupita karne nyingi sana zikaja kujulikana kwa majina ya TAWANYIKENI na SIWANZA.

Ndipo mwaka mmoja watawala wale shupavu kwa jeuri zote wakaamua kuzirejesha nchi zile mbili zilizotengenishwa na gharika kuu na kuziunganisha tena na kufanya Muungano ulizaa jina la TWAWAWEZA.

MAAZIMIO MBALIMBALI YA NCHI YA TWAWAWEZA

Watawala wa nchi mpya ya Twawaweza hawakuishi kuziunganisha nchi hizi tu, maana maazimio yao yalikuwa mengi sana, miaka michache baadae wakaona si vibaya kuchukuwa kwa nguvu mali, majumba, mashamba na mashirika waliyo yakuta na kuyafanya kuwa ni mali ya kila raia.

Kwa ufupi walinyang'anya mali za watu binafsi na kuzifanya za taifa zikisimamiwa na viongozi wachache. Jambo lile lile la kuchukua mali za watu lilipewa jina la AKUMAU yaani Azimio la Kurudisha Mali kwa Umma.

Viongozi wa nchi ya Twawaweza wakiongozwa na mtawala mpya Manju Hambiliki, awakuishia hapo tu, fikra zao sahihi zikazaa mazimio kadhaa.

Moja wapo ya maazimio hayo ni lile la kutoa madaraka ya kila mkoa, matokeo yake azimio lile likaua ushirika ambao uliweza kuwasaidia raia wengi wa nchi ya Twawaweza ushirika ambayo ulianzishwa na wananchi wenyewe.

Muda haukwenda mbali, kukapatikana fikra ya kuongeza walimu wa shule za msingi, na matokeo yake wakachukuliwa wanafunzi waliomaliza standadi seveni na kuwaingia kwenye ualimu.

Uamuzi ule ulikuja kuigharimu nchi ya Twawaweza, maana grafu ya elimu ndipo ilipoanza kushuka kwa kasi sana.

MAISHA NI BAHATI, IFUMBATE

Maisha yaliwafumbata, wakafumbatika haswa, udufu ukawavaa nao ukauvaa. Uroda na udora ukawatia uduwazi, uku wadwanzi wakifaidika. Baadhi yao wakakusanywa katika kutegemea ujamilifu wa kukaa pamoja. Kukaanzishwa maduka ya kaya, elimu bure, kutaifisha majumba, mashamba na kila dhahma.

Manju nao hawakuwa nyuma maana nyimbo nyingi zilitungwa, walidirizi kupongeza na kuhamasisha. Raia wa nchi ya Twawaweza walihishimu sana Manju wao, hivyo moyo wa uzalendo ulionekana wazi wazi machoni mwao, walidirizwa wakadirikika.

La mgambo likilia kuna jambo, mganda ukahitika, amri ikashushwa toka nyumba kuu, waliambiwa nao wakaamini kuwa Twawaweza si nchi huru, hadi wale wote wanaoishi kwenye bara lile kubwa duniani, bara la Ghafima lote liwe huru. Ilikuwa fikra nzuri mno, iliyogusa Mtima wa kila raia, awakujuwa kuwa UTILIFIKU wa mali na rasilimali za taifa lao.

Walitumia kila kitu walichoweza hili kufikia lengo la wale waliobondeni mwa bara la Ghafima nao wawe kama wao. Wakawasaidi kutoka mikononi mwa mahamia walowezi, wakiamini kuwa wale wa bondeni ni ndugu zao haswa. Wapo walipewa hifadhi ndani ya ardhi ya Twawaweza, wao na wajukuu zao. Hakika watu wa Bondeni walifaidi sana msimamo ule.

Manju wakubwa kwa wadogo, awakuchoka maana siyasa ile ya umoja na kutegemeana ilikuwa imeshika kani. Raiya wa Twawaweza walifunzwa mbinu nyingi za kufanya propaganda za oronjo wa kisiyasa na mavanga.

Alfajiri moja iliotulivu, likasikika Parapanda, lililo ondoa upanyavu wa asubuhi ile. Baragumu lililosikika kutoka kwenye kisemeo cha nyumba kuu, kuwa Joka Kubwa lenye vichwa saba, limevamia mifugo yetu, mifugo ambayo ndio lishe ya kuwalisha ndugu zetu waishio Bondeni mwa Ghafima.

Joka ilo hatari limesababisha kuzorotesha harakati za kuikomboa Ghafima. Na lengo haswa la Joka Kuu lile ni kulimeza Bara lote la Ghafima loh! Salalah, Wananchi wa Twawaweza wakaingia kwenye taharuki.

Maana waliambiwa kuwa kule Kasikazini mwa ardhi yao, kumemezwa tayari na hata ile zile tamtamu guru imeliwa yote na Joka lenye vichwa saba.

Raiya wa Twawaweza licha ya umasikini wao, lakini walikubali kujitolea kwa hali na mali na roho zao hili kwenda kulitapisha Joka lile kuu, na ikiwezekana kulirudisha uko lilipotoka au kulikimbiza kabisa liende mbali au lirudi kwa mfugaji wake.

Raiya wa Twawaweza wakalikabiri Joka kuu, waliobahatika kuliona wakanong'ona kwa kusema kumbe ni kama sisi tu, basi wakaingia kwenye shimo lake wakampa adhabu kidogo. Kisha mahala pake wakamweka Nakonda, nyoka mwingine waliomtaka wao. Kwa amri ya Manju mkuu.

Mambo yote yalifanyika, aliyehoji alifungiwa chumbani, pamoja na mahuluku wengine, wakiwemo chawa na kunguni na ndugu zao viroboto.

Basi raiya wakaogopa kuhoji, wakaogopa kuuliza, wakaogopa kusema, wakaogopa kukasirika, wakaogopa kutabasamu, wakaogopa kununa, wakaogopa hata kucheka kwa sauti. Hata kwenye misiba walitakiwa kuto onyesha huzuni wala majonzi na hata kutabasamu ilikuwa ni haramu.

Maana waliambiwa kuwa kwa kufanya hivyo ni katika harakati kuleta maendeleo ya nchi ya Twawaweza.

Friday, 12 February 2021


PIA TUJULIKANE KWA MAJINA TULIYOPEWA NA WAZAZI

Maisha ya Ughaibuni, Mitandaoni na Rakabu zetu.

Kila mtoto wa Kibinadamu, anapozaliwa upewa jina pamoja na ubini wake, mtoto ukuwa na kufikia umri wa kujitambua.

Kwenye maisha kila binadamu ukumbana na harakati zake binafsi za Kimaisha, wapo waliotoka vijijini na kwenda mjini kujitafutia maisha na wapo waliowahi kudandia meli na kwenda kutafuta maisha ughaibuni.

Hayo yote ni katika harakati za kujitafutia unafuu wa maisha ili kukidhi mahitaji yetu ya kila siku na kikipatikana cha ziada basi kisaidie wazazi, ndugu, jamaa na marafiki na hata kufanyia matanuzi na kuwakoga wengine. 

Yote hayo ni maisha. 

Jambo moja kubwa na ndio haswa dhumuni la walaka huu, ni pale kijana aidha mvulana au msichana, anapoondoka nyumbani kwa ajili ya kwenda kujitafutia maisha aidha mkoa mwingine au nje ya nchi.

Na anapofikia uko, akabadirisha jina lake alilopewa na wazazi wake, jina ambalo ndio utambulisho wake kwa watu wake, wakiwemo ndugu, marafiki, jamaa na majirani.

Ni kweli, mtu anapofikia umri wa kujitegemea kisheria ana haki ya kubadirisha jina, lakini unapobadirisha jina lako unatakiwa, uwafahamishe wale unaokaa nao na uko ulikotoka wafahamu kuwa wewe sasa unaitwa fulani bin fulani au unajulikana kwa Rakabu fulani.

Hii ni Karne ya Tovuti Baraza/jamii (Social Media), vijana wengi utumia muda wao mwingi sana kwenye kuperuzi kurasa za tovuti baraza/jamii.

Kipindi chetu sie wengine, tukitumia sana vibaraza, kupiga soga, vibaraza ambavyo vilijulikana kwa jina la Vijiwe/Vijiweni.

Uko pia tulitumia Rakabu tulizo zichagua, badala ya majina yetu halisi, lakini licha ya kutumia Rakabu, bado tulijulikana kwa majina yetu halisi.

Ukimsikia mtu anaitwa kwa jina la Rakabu, tulimjuwa pia kwa jina lake halisi, kwa hiyo haikuwa tabu hata anapopata tatizo au kukutwa na mauti, basi tuliweza kufikisha taarifa hizo nyumbani kwao, tena basi usikute hata nyumbani kwao wanalijuwa jina lake la mtaani.

Siku hizi imekuwa sivyo na haswa wengi wetu tuishio Ughaibuni, tukajitengeneza kurasa kwenye tovuti jamii na kubadirisha majina yetu halisi.

Utakuta mtu ana marafiki zaidi ya elfu nne, mpaka unashangaa, hivi huyu mtu marafiki wote hao anawasiliana nao vipi...!?

Si ajabu katika hao elfu kadhaa, ni watu wanne tu labda, nasema labda ndio wanaweza kumjuwa kwa jina lake halisi.

NASAHA na USHAURI

Ni Muhimu sana kwenye hizi Tovuti Baraza/jamii (Social Media) kuwa na Ndugu na marafiki mnao fahamiana vizuri na haswa wale wenye kutumia Rakabu yaani majina ya utani au waliobadirisha majina yao.

Si kwenye tovuti jamii tu, lahasha, hata kwenye maisha yetu mitaani na haswa wale wanaojiona kuwa wao ni watoto wa mjini na wale waishio ughaibuni.

Kuna haja kubwa sana kwa mimi na wewe, tukawa na marafiki wenye kutujuwa kwa majina yetu halisi na uko nyumbani tuliko toka, wakatujuwa kwa Rakabu zetu na hata kwa majina tuliyo yabadirisha, ili likitokea la kutoke wanao tujuwa wakaweza kupata taarifa zetu kutokana na hayo majina yetu mapya, ya Ughaibuni au ya uko Mjini.

Utakuta mtu anaitwa Nyange Nyaisawa, lakini uko kwenye tovuti jamii au mtaani anajiita Young Neyo, mtu anaitwa Jumanne Karubandika, kule anajihita JayFour Karry

Utakuta Msichana anaitwa Nyasanje Matano mtaani yeye anajihita Neysalious Mtamu

Na wengi wa namna hii, wa kike na wakiume...

Muhimu ni kuwa karibu na watu japo wachache wanaokujuwa vizuri, siku likitokea la kutokea wajuwe wapi wapeleke taarifa. La sivyo ujikubalishe tu, ukiaga dunia uzikwe na manispaa ya mji husika.

RAMADHAN KARIM

Read

Subscribe to RSS Feed Follow me on Twitter!